Kolagen na stawy – ranking TOP 12. Jaki najlepszy?

Kolageny to suplementy diety, które stosuję od lat. Na podstawie swojej wiedzy oraz osobistych testów opracowałam dla Ciebie ranking kolagenów na stawy. Przygotowałam również krótki poradnik, w którym wyjaśniam Ci, jak wybrać dobry kolagen oraz jak może on wpływać na stawy.

Czy suplementacja kolagenu na stawy ma sens?

Według mnie zdecydowanie tak. Wyniki badań wskazują, że suplementacja kolagenu na stawy może wspomóc ich kondycję [3-5]. Jednak badania zostały przeprowadzone tylko na niektórych peptydach, czyli na markowych surowcach, które powstały w wyniku hydrolizy.

Poza tym suplementy diety z kolagenem mogą zawierać również inne, dodatkowe składniki, które pomagają w prawidłowej produkcji kolagenu, np. witamina C, lub są korzystne dla tkanki łącznej, np. mangan, miedź.

Mój ranking kolagenów na stawy – TOP 12

Wybór odpowiedniego suplementu na stawy nie jest prosty. Na rynku są dziesiątki, jeśli nie setki kolagenów na stawy, a opinie na ich temat bywają zróżnicowane. Jaki zatem jest najlepszy kolagen na stawy? Cóż, w tej kategorii nie trafiłam jeszcze na ideał, ale mam dla Ciebie kilka perełek, które według mnie są dobre zarówno na stawy, jak i na urodę. Oto moje rekomendacje.

Kolagenom na stawy przyznaję oceny w formie gwiazdek:

★★★★★ – najwyżej oceniam suplementy, które zawierają markowy, przebadany kolagen, a jednocześnie mają korzystną cenę i wartościowe składniki dodatkowe,

★★★★☆ – te kolageny uznaję za dobre, ponieważ bazują na markowych, przebadanych surowcach i mają dodatkowe składniki, które mogą być korzystne pod kątem stawów, jednak ich cena w mojej opinii mogłaby być niższa,

★★★☆☆ – te produkty mają obiecujący skład, ale bazują na peptydach albo nieprzebadanych, albo w mniejszych porcjach dziennych, niż te, które naukowcy stosowali w badaniach,

★★☆☆☆ – skład tych suplementów ma wyraźne minusy, takie jak niemarkowe peptydy kolagenowe i tanie składniki dodatkowe, co zwykle idzie w parze z zawyżoną ceną,

★☆☆☆☆ – najniższą ocenę przyznaję kolagenom na stawy, których skład uznaję za szkodliwy (na szczęście jeszcze takie nie trafiły w moje ręce).

1. Ysto Collagen Your Skin (★★★★★)

Cena: 259 zł (aktualnie 229,00 zł)

Wystarcza na: 30 dni stosowania

W mojej opinii Ysto Collagen Your Skin, pomimo swojej sugestywnej nazwy, świetnie sprawdza się również jako kolagen na stawy.

• Zawiera 5000 mg kolagenu rybiego VERISOL® F i 2500 mg kolagenu wieprzowego VERISOL® P w 1 saszetce – to razem aż 7500 mg markowych peptydów kolagenowych.
• Oba kolageny mają niską masę cząsteczkową 2000 Da, dzięki czemu masz pewność, że dobrze się wchłaniają.
• W składzie producent uwzględnił 120 mg kwasu hialuronowego, a większość produktów na rynku zawiera 2-3 razy mniej tego składnika.
• Ysto Collagen Your Skin zawiera również MSM – siarkę organiczną.
• Dodatkowo w składzie warto zwrócić uwagę na miedź, która pomaga utrzymywać prawidłowy stan tkanek łącznych, i mangan, który pomaga prawidłowo tworzyć tkankę łączną.
• Ten produkt zawiera witaminę C z naturalnego ekstraktu z dzikiej róży.
• W składzie znajdują się antyoksydanty, m.in. luteina i zeaksantyna z ekstraktu z aksamitki wzniesionej.
• Ma atrakcyjny smak truskawkowy, w którym nie wyczujesz kolagenu. Nie zawiera cukru.

2. Ysto Collagen Smart (★★★★★)

Cena: 199 zł (aktualnie 149,00 zł)

Wystarcza na: 30 dni stosowania

To nr 2 mojego rankingu kolagenu na stawy. Ysto Collagen Smart to dobra propozycja, jeśli szukasz prostszego składu – a tu idzie on w parze z atrakcyjną ceną.

• Zawiera 5000 mg kolagenu rybiego VERISOL® F i 2500 mg kolagenu wieprzowego VERISOL® P w 1 saszetce – to razem aż 7500 mg markowych peptydów kolagenowych.
• Oba kolageny mają niską masę cząsteczkową 2000 Da, dzięki czemu masz pewność, że dobrze się wchłaniają.
• Zawiera witaminę C (z ekstraktu z dzikiej róży), która wspiera prawidłową produkcję kolagenu.
• Skład uzupełnia cynk, który pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym, a także biotyna (dla skóry i włosów).
• Ma atrakcyjny smak jagodowy, w którym nie wyczujesz kolagenu. Nie zawiera cukru.

3. Levann „jA” Skin Collagen (★★★★★)

Cena: 159 zł

Wystarcza na: 30 dni stosowania

Ten kolagen ma prosty skład, ale bazuje na markowym kolagenie rybim VERISOL F. Zajął 3 miejsce w moim rankingu kolagenu na stawy.

• Zawiera wygodne w użyciu, jednoporcjowe saszetki – każda po 5000 mg kolagenu rybiego VERISOL F, który ma niską masę cząsteczkową 2000 Da.
• Producent dodał do składu ekstrakt z owoców aceroli, który przeszedł standaryzację na witaminę C, a także witaminę A, witaminę E i astaksantynę AstaPure®.
• Ma atrakcyjny smak truskawkowo-rabarbarowy, w którym nie wyczujesz kolagenu. Nie zawiera cukru.

4. Osavi Kolagen Beauty&Sport (★★★★★)

Cena: 105 zł

Wystarcza na: 30 dni stosowania

To kolagen wołowy o bardzo czystym składzie bez dodatków. Łączy peptydy TENDOFORTE® i VERISOL® B.

• Kolagen w proszku zawiera 5000 mg kolagenu TENDOFORTE® i 2500 mg kolagenu VERISOL® B, które mają niską masę cząsteczkową 2000 Da. Pierwszy składnik ma badania na stawy i ścięgna [9-10].
• Nie zawiera żadnych składników dodatkowych – w tym cukru, słodzików, aromatów, sztucznych barwników i konserwantów.
• Ma naturalny, ale bardzo delikatny smak. Możesz rozpuszczać go zarówno w wodzie, jak i w ulubionym napoju o temperaturze pokojowej.

5. Nutri Clinic Collagen (★★★★★)

Cena: 77 zł

Wystarcza na: 30 dni stosowania

Cena kolagenu: 77 zł za 30 dni suplementacji.

Ten suplement diety ma bardzo prosty skład. Zawiera tylko hydrolizowany kolagen rybi VERISOL F – bez żadnych dodatków.

• Kolagen w proszku zawiera 5000 mg kolagenu rybiego VERISOL F, który ma niską masę cząsteczkową 2000 Da.
• To suplement diety bez żadnych dodatkowych składników, więc stanowi ciekawą propozycję dla osób, które stosują już inne witaminy i minerały.
• Produkt ma naturalny, choć bardzo delikatny smak – polecam Ci rozpuszczać go np. w soku, napoju roślinnym.

6. Natu.Care Kolagen Premium (★★★☆☆)

Cena: 175 zł

Wystarcza na: 30 dni stosowania

To rybi kolagen z witaminami i kwasem hialuronowym. Polecam szczególnie wariant 10000 mg kolagenu (ja testowałam 5000 mg).

• Zawiera markowy kolagen rybi Seagarden Nutricoll, który ma masę cząsteczkową 3000 Da.
• Ten produkt występuje w 2 wariantach: 5000 mg i 10000 mg. Polecam Ci wybrać suplement, który zawiera więcej kolagenu, choć ma on również wyższą cenę.
• Skład wzbogacają: witamina C (pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania skóry), a także witamina E (pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym), witamina A i kwas hialuronowy.

7. Colladrop Forte (★★★☆☆)

Cena: 116 zł

Wystarcza na: 30 dni stosowania

To kolejny w moim rankingu na stawy kolagen w proszku, który ma prosty skład. Niestety, w moim odczuciu, ma wyjątkowo nieatrakcyjny smak.

• To kolagen w proszku, który zawiera markowy surowiec Collagen HM™, który producent pozyskuje z wyselekcjonowanych gatunków ryb.
• W jednej saszetce znajduje się 10000 mg oczyszczonego, hydrolizowanego enzymatycznie kolagenu morskiego.
• Skład wzbogaca koenzym Q10 (10 mg) i witamina C, która wspiera prawidłową produkcję kolagenu.

8. Kolagen PRO (★★★☆☆)

Cena: 145 zł

Wystarcza na: 30 dni stosowania

To nr 7 w moim rankingu kolagenu na stawy. Zawiera niemarkowy kolagen rybi i bogatą kompozycję składników dodatkowych.

• To hydrolizowany kolagen rybi z dorsza atlantyckiego. Niestety, jest to surowiec niemarkowy, który nie ma badań.
• Jedna saszetka suplementu zawiera 5000 mg kolagenu.
• Jego skład wzbogaca witamina C, glukozamina, MSM, chondroityna, skrzyp polny, cynk, biotyna i kwas hialuronowy (choć w bardzo niskiej porcji).
• Kolagen ma słodki, gruszkowy smak. Jest słodzony stewią.

9. Duolife Collagen Powder (★★★☆☆)

Cena: 199 zł

Wystarcza na: 15 dni stosowania

Ten suplement zawiera dużo kolagenu w 1 porcji, ale według mnie ma za wysoką cenę (jak na 15 dni stosowania), dlatego zajmuje dopiero 8 miejsce w moim rankingu na stawy.

• Bazuje na hydrolizowanym kolagenie rybim – 9000 mg w 1 saszetce. Niestety, nie dotarłam do informacji o jego masie cząsteczkowej.
• Producent zastosował dość nietypowe składniki dodatkowe: ekstrakt z małży nowozelandzkiej (w tym 2% glikozaminoglikanów), selen (z inaktywowanych komórek drożdży), jod (z morszczynu pęcherzykowatego), witaminę E i witaminę D3.
• Produkt ma smak pomarańczy i żurawiny, jest słodzony glikozydami stewiolowymi.

10. Duolife Collagen (★★★☆☆)

Cena: 139 zł

Wystarcza na: 15-30 dni stosowania

To kolagen w formie płynnej, który po otwarciu trzeba przechowywać w lodówce. Ciekawy produkt, choć nie zawiera zbyt wiele kolagenu i jest to surowiec niemarkowy.

• Suplement zawiera hydrolizowany kolagen ze skór ryb morskich. Nie znam jego masy cząsteczkowej.
• Zależnie od wielkości porcji (25-50 ml) zawiera 1250-2500 mg kolagenu.
• Ma dość bogaty skład, który producent skomponował w przemyślany sposób. Uwzględnia: siarczan glukozaminy i chondroityny, witaminę C, kwas hialuronowy i ekstrakty z pokrzywy, pędów bambusa oraz skrzypu polnego (krzemionkę).
• Ma słodki, owocowy smak, bo zawiera puree z mango.

11. Flexus Shots (★★☆☆☆)

Cena: 59,49 zł

Wystarcza na: 20 dni stosowania

Ten kolagen ma formę shotów do rozpuszczania w wodzie. Zawiera niemarkowy surowiec kolagenowy – producent podaje o nim bardzo mało informacji, dlatego zajmuje 10 miejsce w moim rankingu kolagenu na stawy.

• Zawiera mało kolagenu w dziennej porcji (500 mg), tyle samo co chondroityny.
• Wedle deklaracji producenta kolagen ma wchłaniać się w 95%, ale nie wiem, jakie są jego źródło oraz masa cząsteczkowa.
• Skład suplementu diety wzbogacają: siarczan glukozaminy, kwas hialuronowy, a także witamina C i witamina D, które spełniają 100% RWS.
• Shoty kolagenowe mają bardzo słodki, cytrynowy smak.

12. Salvitis Collagen (★★☆☆☆)

Cena: 129 zł

Wystarcza na: 15 dni stosowania

To shoty kolagenowe na bazie hydrolizatu wołowego. Są słodzone zagęszczonymi sokami owocowymi, dlatego mają słodki, jabłkowy smak.

• Jeden shot Salvitis Collagen zawiera 12000 mg hydrolizowanego kolagenu wołowego. Nie znam masy cząsteczkowej tego surowca.
• Skład suplementu wzbogacają witaminy i minerały, m.in. witaminy z grupy B, cynk i miedź, jednak większość w dość niskich porcjach dziennych.
• Suplement oceniam tak nisko ze względu na to, że według mnie jest za drogi, jak na 15 dni suplementacji.
• Zawiera zagęszczone soki owocowe, czyli cukier. Dzięki nim ma słodki, jabłkowy smak.

Jaki jest najlepszy kolagen na stawy?

Polecam Ci Ysto Collagen Your Skin. Zawiera kolagen hydrolizowany (rozbity na mniejsze peptydy i aminokwasy) w wygodnej postaci saszetek. Ma dobry skład i moim zdaniem wyróżnia się wysoką opłacalnością zakupu, czyli korzystnym stosunkiem ceny do jakości. Poniżej znajdziesz dokładniejsze wskazówki, dzięki którym nauczysz się, jak rozpoznać dobry produkt.

Wybierz kolagen hydrolizowany

Kolagen hydrolizowany to kolagen rozbity na mniejsze peptydy i aminokwasy, dlatego charakteryzuje się niską masą cząsteczkową. Masa cząsteczkowa kolagenu jest ważna, ponieważ wpływa na jego przyswajalność. Naukowcy ustalili, że organizm najlepiej wchłania kolagen, którego masa cząsteczkowa wynosi do 5000 Da [1-2]. 

Kolagen hydrolizowany dostarcza aminokwasów, z których organizm może budować własne białka. Pozytywny wpływ suplementów z kolagenem hydrolizowanym na stawy potwierdzają różne badania naukowe [3-5]. Co ważne, dotyczą one wielu surowców.

Czym jest hydroliza?

Hydroliza to proces, w którym długie łańcuchy kolagenu są rozbijane na peptydy i aminokwasy. Producenci wykorzystują w tym celu enzymy (np. pepsynę i trypsynę) albo silne kwasy (np. kwas solny) lub zasady. 

Aby uzyskać surowiec o wysokiej jakości, wiele firm opracowuje własne parametry, które są objęte tajemnicą handlową. W ten sposób powstają markowe peptydy, które możesz znaleźć w dobrych kolanach na stawy.

Wybierz odpowiednią postać kolagenu

Moim zdaniem najlepszy wybór to kolagen na stawy do picia w formie proszku. Wyróżnia się wysoką zawartością kolagenu w jednej porcji oraz dobrą relacją ceny do jakości.

Shoty są gotowe do picia, ale mają pewne wady. Po pierwsze, zawierają konserwanty, które są niezbędne, aby uniknąć rozwoju mikroorganizmów w środowisku wodno-białkowym.

Po drugie, zapas shotów jest dość ciężki, a przez to trudny w transporcie. Kolagen w proszku nie musi mieć konserwantów, jest lekki i łatwo wszędzie go ze sobą zabierzesz.

Możesz wybrać także kolagen na stawy w tabletkach, ale one również zawierają dodatki technologiczne, np. substancje powlekające.

Porównanie różnych form kolagenu
	Kolagen do picia na stawy w proszku	Kolagen do picia na stawy w postaci shotów	Kolagen w tabletkach na stawy
Zalety	bardzo dobry stosunek jakości do ceny,zwykle nie zawiera konserwantów i innych dodatków technologicznych	gotowy do spożycia,	gotowy do spożycia
Wady	wymaga rozpuszczenia w wodzie	zawiera konserwanty,cięższy, a przez to trudniejszy w transporcie,zwykle niższa opłacalność niż w przypadku kolagenu w proszku	zawiera dodatki technologiczne, np. substancje powlekające

Zwróć uwagę na składniki dodatkowe

Najważniejszym składnikiem dobrego kolagenu na stawy są oczywiście peptydy kolagenowe. Jednak wiele suplementów zawiera dodatki takie jak witaminy i minerały, które wspomagają stawy. Według mnie dobre dodatki to:

• Witamina C

Witamina C wspiera prawidłową produkcję kolagenu, tak więc pozytywnie wpływa na funkcjonowanie chrząstki. Zawierają ją np. Ysto Collagen Your Skin oraz Ysto Collagen Smart. Naturalnie witamina C występuje w owocach dzikiej róży, czarnej porzeczce, czerwonej papryce i brukselce.

• Mangan 

Pomaga w prawidłowym tworzeniu tkanki łącznej. Znajdziesz go np. w kolagenie Ysto Collagen Your Skin. W pożywieniu szukaj manganu w orzechach, produktach pełnoziarnistych i roślinach strączkowych.

• Miedź 

Miedź pomaga w utrzymaniu prawidłowego stanu tkanek łącznych. Zawierają ją m.in. kolageny Ysto Collagen Your Skin i Salvitis Collagen. Naturalne źródła miedzi to podroby, owoce morza, kakao, orzechy i produkty pełnoziarniste.

Porównaj opłacalność

Drogi kolagen nie zawsze oznacza dobry kolagen. Na cenę suplementu diety wpływa wiele czynników. Sama chętnie dopłacam do kolagenów, które kosztują więcej, ponieważ mają bogaty skład. 

Jestem gotowa ponieść większy koszt także wtedy, gdy zapewni mi to lepszy komfort. Jako przykład mogę wskazać kolagen w saszetkach – zawiera precyzyjnie odmierzoną ilość suplementu, w przeciwieństwie do kolagenu w puszce.

Nie dopłacam do droższych produktów, jeśli wyższa cena wynika np. z tego, że suplement reklamuje znany celebryta.

W moim rankingu opłacalność odgrywa ważną rolę. Jeśli droższy kolagen zajmuje wyższą pozycję niż tańszy, to wyróżnia się lepszym składem. W takiej sytuacji zachęcam, aby dopłacić do lepszego suplementu, jeżeli możesz sobie na to pozwolić.

Czy kolagen pomaga na stawy? Wyniki badań

Poniżej przedstawiam wyniki trzech badań, które dowodzą, że kolagen może wspierać stawy.

• W 2014 r. naukowcy zaprosili do udziału w badaniu 100 kobiet w wieku 40–70 lat. Połowa uczestniczek spożywała 8000 mg kolagenu Peptan® B dziennie, a połowa placebo. Po 6 miesiącach kobiety, które stosowały kolagen, zauważyły redukcję dyskomfortu i poprawę funkcji stawów [3].
• W badaniu z 2019 r. wzięło udział 30 osób w wieku 30–75 lat. Także i tutaj naukowcy podzielili uczestników na dwie grupy. Pierwsza spożywała przez 2 miesiące kolagen NatiCol® w ilości 1000 mg dziennie, a druga grupa placebo. Osoby, które suplementowały peptydy kolagenowe, odczuły spadek dyskomfortu i poprawę funkcji ciała [4].
• W badaniu z 2025 r. uczestniczyło 120 osób w wieku 30–81 lat. Połowa spożywała codziennie 10 000 mg peptydów kolagenowych COLLinstant®, a połowa placebo. Naukowcy badali m.in. poziom CRP i OB we krwi (czyli wskaźników stanu zapalnego). Po 6 miesiącach zauważyli, że CRP i OB były niższe u osób, które stosowały kolagen. Ponadto grupa suplementacyjna odczuła poprawę funkcji stawów [5].

Kolagen typu 2 na stawy – czy jest lepszy niż kolagen typu 1 i 3?

Nie. Kolageny typu 1 i 3 nie są gorsze dla stawów niż kolagen typu 2. Czy wiesz, skąd wzięła się opinia, że na stawy trzeba stosować właśnie kolagen typu 2? Stąd, że stanowi on 90–95% białek kolagenowych chrząstki stawowej [7]. Pamiętaj jednak, że spożywasz suplementy z kolagenem po to, żeby dostarczyć organizmowi aminokwasów, z których może budować własny kolagen. Profil aminokwasowy kolagenu typu 1, 2 i 3 jest bardzo podobny [8]. Dlatego każdy z nich może być dobry dla stawów.

Co więcej, badania, które wcześniej opisałam, dotyczą właśnie kolagenu typu 1 i 3.

Ile kolagenu dziennie na stawy?

Zawsze stosuj taką porcję kolagenu, jaką zaleca producent. Jeżeli spożywasz zbyt małą ilość suplementu, prawdopodobnie nie osiągniesz satysfakcjonujących rezultatów. Z drugiej strony nie przekraczaj porcji – nie przyspieszysz w ten sposób efektów, a możesz sobie zaszkodzić.

Sam kolagen to białko, które naturalnie występuje w ludzkim organizmie, więc jego nadmiar nie wyrządza szkody. Jednak wiele suplementów ma składniki dodatkowe, które w nadmiernych ilościach mogą wywoływać pewne dolegliwości. Dla przykładu zbyt dużo cynku powoduje nudności i bóle brzucha.

Jak długo stosować kolagen na stawy?

Pierwsze efekty możesz zauważyć po 2 miesiącach suplementacji [4]. Jednak nie jest to reguła. Wiele zależy od tego, jaki kolagen na stawy wybierzesz oraz od rezultatów, jakich oczekujesz.

Wielu producentów zaleca, żeby spożywać kolagen przynajmniej przez 3 miesiące. Możesz stosować go dłużej, lecz weź pod uwagę składniki dodatkowe. Jeżeli Twój suplement zawiera witaminy i minerały, kontroluj ich poziom poprzez badania krwi – najlepiej pod nadzorem lekarza.

Kolagen wołowy na stawy – czy to jedyny dobry wybór?

Nie, źródło kolagenu nie decyduje o tym, czy suplement może wspomóc kondycję stawów. Aktualnie większość peptydów, które zostały przebadane pod kątem wpływu na stawy, to kolageny wołowe. Jednak według mnie nie oznacza to, że kolageny z innych źródeł nie przynoszą dobrych efektów.

Jako przykład mogę podać kolagen rybi na stawy NatiCol®, który w badaniach ograniczył dyskomfort i poprawił funkcje stawów [4].

Moim zdaniem źródło kolagenu ma znaczenie wtedy, gdy wykluczasz pewne produkty pochodzenia zwierzęcego, np. z powodu alergii lub zasad religijnych.

Masz do wyboru:

• kolagen wołowy – pozyskujemy go z kości, skóry i mięśni bydła hodowlanego,
• kolagen rybi – pochodzi głównie ze skór rybich, rzadziej z innych części, np. ości czy płetw,
• kolagen wieprzowy – powstaje ze skóry i kości świń,
• kolagen drobiowy – jego podstawowym źródłem jest chrząstka kurczaków,
• kolagen ze skorupki jaja – to kolagen wegetariański, który pochodzi z membrany skorupki jaja.

Podsumowanie – jaki jest najlepszy kolagen na stawy?

Według mnie najlepszy wybór to kolagen hydrolizowany o niskiej masie cząsteczkowej. W takiej formie kolagen bardzo dobrze się wchłania, więc organizm może wykorzystać peptydy i aminokwasy do budowy własnego białka. Podczas wyboru kolagenu na stawy zwracam uwagę również na jego postać – uważam, że najwięcej zalet ma kolagen do picia w proszku.

W swoim rankingu przyznaję dodatkowe punkty za dobre składniki dodatkowe oraz opłacalność zakupu. Aktualnie numer 1 w moim zestawieniu to Ysto Collagen Your Skin. Wybrałam go głównie dlatego, że wyróżnia się bardzo dobrym składem i korzystnym stosunkiem ceny do jakości. Doceniam również to, że ma wygodną postać saszetek oraz znakomicie smakuje.

FAQ – pytania o kolagen na stawy

---

Źródła

Rozwiń źródła:

1. Duteil, L., Queille-Roussel, C., Maubert, Y., Esdaile, J., Bruno-Bonnet, C., & Lacour, J.-P. (2016). Specific natural bioactive type 1 collagen peptides oral intake reverse skin aging signs in mature women. Journal of Aging Research and Clinical Practice, 5(2), 84–92. https://doi.org/10.14283/jarcp.2016.97.
2. Virgilio, N., Schön, C., Mödinger, Y., van der Steen, B., Vleminckx, S., van Holthoon, F. L., Kleinnijenhuis, A. J., Silva, C. I. F., & Prawitt, J. (2024). Absorption of bioactive peptides following collagen hydrolysate intake: a randomized, double-blind crossover study in healthy individuals. Frontiers in nutrition, 11, 1416643. 
3. Jiang, J., et al. (2014). Collagen peptides improve knee osteoarthritis in elderly women: A 6-month randomized, double blind, placebo-controlled study. Agro Food Industry Hi Tech, 25.2: 19-23.
4. Lacey, S.; et al. Effect Size Statistics to Inform an Exploratory Analysis of a Double-Blinded, Randomised, Placebo Controlled Pilot Clinical Study to Evaluate the Efficacy of Naticol®, Specific Fish Collagen Peptides to Alleviate Symptoms of Osteoarthritis in the Knee. Juniper Online Journal of Case Studies, 2019, 10.2: 30-37.
5. Carrillo-Norte, J. A., Gervasini-Rodríguez, G., Santiago-Triviño, M. Á., García-López, V., & Guerrero-Bonmatty, R. (2025). Oral administration of hydrolyzed collagen alleviates pain and enhances functionality in knee osteoarthritis: Results from a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Contemporary Clinical Trials Communications, 43, 101424.
6. A. K. Curtis, B. E. Chatham, C. R. Smith, J. D. Jones, et al. Efficacy and tolerability of an undenatured type II collagen supplement in modulating knee osteoarthritis symptoms: a multicenter randomized, double-blind, placebo-controlled study, Journal of Arthritis 2016;2016:26822714. doi:10.1097/j.joint.0000000000000418.
7. Karpiński R., Prus A., Baj J., Radej S., Prządka M., Krakowski P., Jonak K. „Articular cartilage: structure, biomechanics, and the potential of conventional and advanced diagnostics”, Applied Sciences 2025;15(12):6896. doi:10.3390/app15126896.
8. Kolagen: składy aminokwasów w kontekście biomateriałów — dane obejmujące profile aminokwasowe dla typów kolagenów I, II i III znajdują się w zestawieniach tabelarycznych w literaturze specjalistycznej z biomateriałów (pdf: Biomaterials.pl/pdf-134140-62520).
9. Dressler, P., Gehring, D., Zdzieblik, D., Oesser, S., Gollhofer, A., & König, D. (2018): Improvement of functional ankle properties following supplementation with specific collagen peptides in athletes with chronic ankle instability. Journal of Sports Science and Medicine, 17(2), 298–304.
10. Praet, S. F. E., Purdam, C. R., Welvaert, M., Vlahovich, N., Lovell, G., Burke, L. M., Gaida, J. E., Manzanero, S., Hughes, D., & Waddington, G. (2019). Oral Supplementation of Specific Collagen Peptides Combined with Calf-Strengthening Exercises Enhances Function and Reduces Pain in Achilles Tendinopathy Patients. Nutrients, 11(1), 76.